الشيخ عباس القمي
345
وقايع الأيام ( فيض العلام في عمل الشهور ووقايع الأيام ) ( فارسى )
و در اين روز ، سنهء 357 ، حارث بن سعيد ابن حمدان بن حمدون معروف به ابوفِراس پسر عمّ سيف الدوله و ناصر الدوله وفات كرد . « 1 » و بنو حمدون در زمان بنى عباس امارت و رياست داشتند و ديار ربيعه و موصل در اداره ايشان بوده و ابوفِراس در ادبيت و فضل و كمال و شجاعت و شعر مشهور بوده و در فصاحت و حلاوت و عذوبت شعر ، ممتاز بوده و نظيرى از براى او نبود جز عبدالله بن معتز بالله . و اهل صنعت ، ابوفراس را اشعر از او گفتهاند و متنبّىِ شاعر ، تصديق داشت او را و صاحب بن عَبّاد در حقّ او گفته : « بُدِىء الشعر بِمَلِك وَخُتِمَ بِمَلِك » ؛ يعنى امرءالقيس و ابافِراس . « 2 » و اشعار او معروف است و از جمله قصيدهء ميميّهء او است كه در مظلوميت اهل بيت اطهار عليهم السلام و ظلم بنى عبّاس و هجو ايشان گفته و معروف است به شافيه و در آن تشفّىِ خاطرِ خود و ساير مؤمنان نموده و قصيدهء شرّ العباد ، عبدالله بن معتز را كه در فخريّهء بنى عباس و ذمّ آل ابوطالب گفته ، جواب داده و قصيدهء ابى فِراس را بعضى از فضلاءِ حائر شرح كردهاند . « 3 » نقل است كه چون ابوفِراس آن قصيده را گفت چون كه در زمان تسلّط و خلافت بنى عباس بود ، امر كرد لشكر را كه شمشيرها را بكشند از غلاف ، پانصد شمشير در يارى او كشيده شد ، آن وقت در ميان لشكر ، شروع كرد به خواندن قصيدهء مباركه كه مطلعش اين است : الحَقُّ مُهتَضَمٌ وَالدِّينُ مُختَرَمٌ * وَفيء آلِ رَسولِ اللهِ مُغتَتَمٌ و نيز در اين روز ، سنهء 566 ، مستنجد بالله خليفه سى و دوم عبّاسى وفات كرد « 4 » و
--> ( 1 ) . وفيات الأعيان ، ج 2 ، ص 61 ، ش 153 . ( 2 ) . وفيات الأعيان ، ج 2 ، ص 59 ، ش 153 ؛ روضات الجنات ، ج 3 ، ص 15 - 16 ، ش 232 . ( 3 ) . از شروح آن مىتوان به شرح الشافيهء قاضى ابن ابى جراده حلبى و . . اشاره كرد . ( 4 ) . سير اعلام النبلاء ، ج 20 ، ص 418 ، ش 274 ؛ الوافى بالوفيات ، ج 29 ، ص 134 ، ش 174 ؛ ابن اثير ( كامل ، ج 11 ، ص 360 ) وفات او را نهم گفته است .